Qimmetlik Miras __ Shiwétsiyidiki Gézitler (6)
Eziz Wetendashlar,
Biz üchün tolimu qimmetlik bolghan medeniy miraslar ichide, Shiwétsiye Muziyi hem kütüpxanilirida saqliniwatqan Uyghurlargha ait türlük asare – etiqiler we yazma boyumlar alahide diqqetke erziydu.
Bu sehipide „Qimmetlik Miras __ Shiwétsiyidiki gézitler“ namida diqqitinglargha sunuliwatqini Shiwétsiyide saqliniwatqan 30 – yillargha mensup gézitler bolup, bu gézitlerni hazir weten ichidin tépish mümkin emes. Bu Gézitler Shiwétsiyining Lund Univérsitéti kütüpxanisi we Stockholim Univérsitéti kütüpxanisida bügün´ge qeder saqlanmaqta.
Shiwétsiyide Jem´iy besh toplam qilip saqlan´ghan bu gézitler 1933 – yilidin 1938 – yillirighiche qeshqerde neshir qilin´ghan „Sherqiy Türkistan Hayati“, „Erkin Türkistan“, Yéngi Hayat“, „Yéngi Hayat hürriyiti“, „Qeshqer Shinjyang Géziti“ … qatarliq gézitlerdin ibaret bolup, bu Gézit namliri shu dewirning siyasiy we tarixiy özgirishlirige egiship herxil namlarda atalghan. Bu gézitler eyni chaghda Shiwétsiye Missiyonérlirining Qeshqerdiki basmixanisida bésilghan.
Röshenki, yuqirida ismi tilgha élin´ghan gézitler Wetinimiz Sherqiy Türkistanning, bolupmu Sherqiy Türkistanning jenubiy rayunlirining 1930 – yillardiki siyasiy, ijtimaiy, tarixiy we medeniy weziyetlirini chüshinishte birinchi qol matériyal hésaplinidu. Uyghur tilining 1930 – yillardiki tereqqiyat ehwali, Uyghur neshriyatchiliqi, jümlidin gézitchilik ishliri we shu dewir kishilirining Medeniy hayatini bilishte, eng muhim menbelerdin biri bolalaydu.
Qeshqerde neshir qilin´ghan yuqarqi gézitlerning asasliq bash muherrirlikini shu dewirning tonulghan ziyalisi we wetenperwer inqilapchi, Isyankar shairimiz Qutluq Haji Shewqi öz üstige alghan bolup, Shewqi eserliridin melumati bolghan kishiler, uning töwendiki meshhur shéirini héch unutmaydu:
Bir qélich berse Xuda, kes dep uninggha buyrisam,
Üzse elning boynidin xarliq kishen – zenjirini!
Ger xarapken el – weten, kallamni kessun u qélich,
Körmisun shewqi közi qulluqta el teqdirini!
Bügündin étibaren, bu besh toplamdiki gézitlerni oqurmenlirimizning hozurigha sunimiz. Esli menbediki gézitlerning sighimi alahide yuqiri bolghach we tor bétimizde esli toplam boyiche élan qilish imkanimiz bolmighach, betke layiqlashturush yüzsidin her bir parche süretni birmu bir ishleshke hem bölüp élan qilishqa toghra kelmekte. Bu seweptin, her küni udulluq élan qilish imkanimiz yoq. Qérindashlirimizning dawamini sewrichanliq bilen saqlishini ümid qilimiz.
Tetqiqatchilirimizning bu matériyalni qimmetlik arxip süpitide saqliwélishini we kéreklik tetqiqat ishlirida paydilinishini tewsiye qilimiz.
Wetinim torida élan qilinghan herqandaq shekildiki matériyallar wetendashlirimizning cheklimisiz paydilinishi üchün ochuq. Xalighanche chüshiriwélip saqliwalsingiz we tor betliride élan qilsingiz bolidu.
Wetinim Tori Idare Hey´iti
Tepsilatini töwendiki ulinishtin körüng:
http://www.wetinim.org/PDF-0020/Shwet-gezit.6.pdf
. | 
Yollan'ghan waqti 2010-5-13 06:11
| Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh
Yollan'ghan waqti 2010-5-13 23:12
| Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh
